เครื่องมือตรวจภายในผู้หญิงมีอะไรบ้างและแต่ละแบบใช้ทำอะไร ?
ศูนย์ : ศูนย์สุขภาพสตรี
บทความโดย : พญ. จุฑาภรณ์ อุทัยแสน
การดูแลสุขภาพช่องคลอดและระบบสืบพันธุ์เป็นสิ่งสำคัญที่ผู้หญิงทุกคนไม่ควรละเลย แต่หลายคนมักมีความกังวลและหลีกเลี่ยงการไปพบแพทย์เนื่องจากความกลัว ทั้งกลัวความเจ็บปวดและกลัวเครื่องมือแพทย์ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับอุปกรณ์ตรวจภายในอย่างถูกต้องจะช่วยลดความวิตกกังวลและทำให้การเข้ารับการตรวจราบรื่นมากยิ่งขึ้น ที่สำคัญการเรียนรู้หลักการทำงานของเครื่องตรวจภายในผู้หญิงแต่ละชนิด ยังมีส่วนช่วยเสริมสร้างความเข้าใจ และทำให้เห็นถึงความจำเป็นในการตรวจคัดกรองเพื่อสุขภาพที่แข็งแรงในระยะยาว
สารบัญ
- เครื่องมือตรวจภายในผู้หญิงมีอะไรบ้าง แต่ละแบบใช้ตรวจอะไร ?
- การตรวจภายในผู้หญิงควรตรวจอะไรบ้าง ?
- โรคผู้หญิงในแต่ละประเภท เหมาะกับการตรวจอะไร แตกต่างกันอย่างไร ?
- เครื่องอัลตราซาวด์ช่องคลอดช่วยตรวจพบโรคอะไรได้บ้าง ?
- ก่อนตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ช่องคลอดต้องเตรียมตัวอย่างไร ?
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอุปกรณ์ตรวจภายในผู้หญิง (FAQs)
- ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์ ไม่เสียค่าใช้จ่าย
เครื่องมือตรวจภายในผู้หญิงมีอะไรบ้าง แต่ละแบบใช้ตรวจอะไร ?
ในการตรวจทางนรีเวช แพทย์จะพิจารณาเลือกใช้เครื่องมือตรวจภายในให้เหมาะสมกับอาการและวัตถุประสงค์ของการตรวจ ซึ่งโดยทั่วไปอุปกรณ์พื้นฐานที่มักพบในการตรวจมีรายละเอียดดังนี้
1. เครื่องตรวจการติดเชื้อทางนรีเวช
- ใช้ก้านสำลีทางการแพทย์ป้ายเก็บตัวอย่างตกขาวหรือสารคัดหลั่งบริเวณช่องคลอด จากนั้นนำตัวอย่างไปส่องผ่านกล้องจุลทรรศน์หรือส่งห้องปฏิบัติการเพื่อหาเชื้อโรคอย่างละเอียด
- เครื่องประเภทนี้ช่วยในการวินิจฉัยสาเหตุของอาการคัน ตกขาวมีสีหรือกลิ่นผิดปกติ และปัสสาวะแสบขัด รวมถึงใช้ตรวจหาการติดเชื้อรา แบคทีเรีย และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
2. เครื่องอัลตราซาวด์
- ใช้หัวตรวจลักษณะแท่งยาวสอดเข้าทางช่องคลอดเพื่อส่งคลื่นเสียงความถี่สูง
- แสดงผลภาพอวัยวะภายในอุ้งเชิงกรานบนหน้าจอให้แพทย์เห็นได้ทันที
- ใช้ประเมินความสมบูรณ์ของโครงสร้างมดลูกและรังไข่อย่างลึกซึ้ง
- ช่วยค้นหาเนื้องอก ถุงน้ำรังไข่ ติ่งเนื้อ และประเมินความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก
- ใช้ตรวจดูการตั้งครรภ์ในระยะแรก รวมถึงประเมินภาวะท้องนอกมดลูก
3. เครื่องมือปากเป็ด ดูช่องคลอด ปากมดลูก เก็บเซลล์
- โดยทั่วไปอุปกรณ์ที่ใช้จะมีอยู่หลายรูปแบบ เริ่มต้นด้วยการใช้คีมปากเป็ดถ่างขยายช่องคลอดเพื่อให้มองเห็นปากมดลูกได้อย่างชัดเจน
- จากนั้นใช้แปรงขนาดเล็กที่มีขนอ่อนนุ่มป้ายเก็บตัวอย่างเซลล์บริเวณปากมดลูกเพื่อส่งตรวจ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและหาเชื้อไวรัสเอชพีวี ทั้งยังช่วยให้แพทย์ตรวจหารอยแผล การอักเสบ หรือติ่งเนื้อที่ผิดปกติบริเวณปากมดลูกได้โดยตรง
- สำหรับการตรวจช่องคลอดจะใช้คีมปากเป็ดเป็นอุปกรณ์หลักในการถ่างขยายเพื่อให้มองเห็นผนังช่องคลอดได้ชัดเจนรอบด้าน ซึ่งการตรวจในลักษณะนี้ จะใช้ประเมินสภาพความสมบูรณ์ของช่องคลอด ค้นหารอยแผล หรือติ่งเนื้อ ทั้งยังสามารถช่วยตรวจสอบภาวะช่องคลอดแห้ง ช่องคลอดบาง และภาวะอวัยวะในอุ้งเชิงกรานหย่อนคล้อย รวมถึงใช้ประเมินลักษณะทางกายภาพของตกขาวและทดสอบสมดุลความเป็นกรด-ด่างได้
การตรวจภายในผู้หญิงควรตรวจอะไรบ้าง ?
เพื่อให้ครอบคลุมการดูแลสุขภาพสตรีอย่างครบถ้วน การตรวจภายในมักประกอบไปด้วยการตรวจประเมินในหลายส่วน ดังนี้
- คัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยเซลล์หรือตรวจหาเชื้อไวรัส HPV เพื่อหาเซลล์ผิดปกติก่อนลุกลาม
- ตรวจหาความผิดปกติของมดลูกและรังไข่ เช่น เนื้องอก ถุงน้ำ หรือพังผืด ซึ่งเป็นสาเหตุของการปวดประจำเดือนรุนแรงและภาวะมีบุตรยาก
- ตรวจหาการติดเชื้อรา แบคทีเรีย หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในกรณีที่มีอาการคันหรือตกขาวมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ
โรคผู้หญิงในแต่ละประเภท เหมาะกับการตรวจอะไร แตกต่างกันอย่างไร ?
เนื่องจากอาการเจ็บป่วยทางนรีเวชมีความหลากหลาย การเลือกใช้อุปกรณ์ตรวจภายในจึงต้องสอดคล้องกับพยาธิสภาพของโรค ดังนี้
- อาการตกขาวผิดปกติ คัน หรือมีกลิ่น จะใช้เครื่องมือปากเป็ด และไม้พันสำลีเพื่อเก็บเชื้อที่ตรวจช่องคลอดเพื่อดูสภาพผนังช่องคลอด และเก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งไปส่งตรวจวิเคราะห์หาเชื้อก่อโรค
- อาการปวดประจำเดือนรุนแรง ประจำเดือนผิดปกติ หรือคลำพบก้อน จะใช้เครื่องอัลตราซาวนด์ช่องคลอดเพื่อตรวจสอบโครงสร้างมดลูกและรังไข่อย่างละเอียด ช่วยวินิจฉัยโรคช็อกโกแลตซิสต์ เนื้องอก หรือถุงน้ำรังไข่
- อาการมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ จะใช้ที่ตรวจปากมดลูกเพื่อดูรอยแผลและติ่งเนื้อโดยตรง และอาจใช้เครื่องอัลตราซาวนด์ช่องคลอดร่วมประเมินความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก
เครื่องอัลตราซาวด์ช่องคลอดช่วยตรวจพบโรคอะไรได้บ้าง ?
เครื่องอัลตราซาวนด์ช่องคลอดเป็นหนึ่งในเครื่องมือทางการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพสูงในการประเมินอวัยวะในอุ้งเชิงกรานสตรี โดยสามารถช่วยแพทย์วินิจฉัยโรคและภาวะความผิดปกติต่าง ๆ ได้มากมาย เช่น
- ซีสต์รังไข่ หรือถุงน้ำที่รังไข่
- เนื้องอกมดลูก บริเวณกล้ามเนื้อมดลูก
- เยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ
- ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ
- การตั้งครรภ์นอกมดลูก
- ภาวะแท้งคุกคามในสตรีมีครรภ์ระยะแรก
- หาสาเหตุของความผิดปกติของประจำเดือน
- หาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากบางประเภท เช่น โครงสร้างมดลูกผิดปกติ
ก่อนตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ช่องคลอดต้องเตรียมตัวอย่างไร ?
เพื่อให้ได้ผลการตรวจที่ชัดเจนและแม่นยำ ผู้รับบริการควรเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจอัลตราซาวนด์ช่องคลอดดังนี้
- ปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนตรวจ เพื่อให้เครื่องอัลตราซาวนด์ช่องคลอดสามารถส่งคลื่นเสียงและแสดงภาพมดลูกและรังไข่ได้ชัดเจน โดยไม่มีน้ำมาบดบัง
- สวมเสื้อผ้าที่ถอดเปลี่ยนง่าย ไม่รัดรูป เพื่อความสะดวกขณะเปลี่ยนชุดเข้ารับการตรวจภายใน
- แจ้งประวัติสุขภาพ โรคประจำตัว ประวัติการผ่าตัด อาการผิดปกติ หรือหากสงสัยว่าตั้งครรภ์ ควรบอกให้แพทย์และเจ้าหน้าที่ทราบอย่างละเอียดก่อนตรวจ
อุปกรณ์ตรวจภายในผู้หญิงมีหลายประเภท ซึ่งแต่ละชนิดสามารถช่วยวินิจฉัยโรคที่แตกต่างกันไป ไม่ว่าจะเป็นที่ตรวจช่องคลอด ที่ตรวจปากมดลูก หรือเครื่องอัลตราซาวนด์ช่องคลอด ล้วนมีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพสตรี ซึ่งการตรวจภายในผู้หญิงอย่างสม่ำเสมอนอกจากจะช่วยค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นแล้ว ยังเพิ่มโอกาสในการดูแลรักษาได้อย่างทันท่วงที และลดความเสี่ยงของโรคร้ายแรงในอนาคต สำหรับคุณผู้ที่ต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแผนกสูตินรีเวชและบริการตรวจภายใน สามารถดูรายละเอียดได้ที่ ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลนครธน ชั้น 2
- Facebook Fanpage: Nakornthon Hospital
- LINE Official: @nakornthon
- Tel: 02-450-9999 ต่อ 1167-1168 หรือ 02-450-9941 เบอร์ตรง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอุปกรณ์ตรวจภายในผู้หญิง (FAQs)
-
Q: ตรวจภายในผู้หญิงเจ็บไหม ?
A: การตรวจภายในไม่เจ็บอย่างที่หลายคนกังวล แต่อาจมีความรู้สึกตึงหรือหน่วงเล็กน้อยในขณะที่แพทย์ทำการสอดใส่เครื่องมือ การทำจิตใจให้ผ่อนคลาย หายใจเข้าออกลึก ๆ และไม่เกร็งกล้ามเนื้อบริเวณหน้าท้องและอุ้งเชิงกราน จะช่วยลดความอึดอัดและทำให้ขั้นตอนการตรวจผ่านไปอย่างราบรื่นมากยิ่งขึ้น
-
Q: ตรวจภายในต้องโกนขนบริเวณจุดซ่อนเร้นหรือไม่ ?
A: ไม่จำเป็นต้องกำจัดขนบริเวณจุดซ่อนเร้นก่อนมาตรวจ เพียงแค่ทำความสะอาดร่างกายด้วยน้ำสะอาดตามปกติก็เพียงพอแล้ว การโกนหรือการแว็กซ์ขนอาจทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นเกิดการระคายเคืองหรือมีแผลถลอกได้
-
Q: กำลังมีประจำเดือน สามารถใช้เครื่องมือตรวจภายในได้หรือไม่ ?
A: หากเป็นวัตถุประสงค์เพื่อการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกทั่วไป ควรเว้นระยะให้ประจำเดือนหมดสนิทประมาณ 5-7 วัน เพื่อให้ผลการตรวจมีความแม่นยำสูงสุด แต่หากมีอาการผิดปกติฉุกเฉิน เช่น มีเลือดออกปริมาณมากอย่างต่อเนื่อง หรือมีอาการปวดท้องน้อยอย่างรุนแรง สามารถเข้ารับการตรวจและอัลตราซาวนด์ช่องคลอดได้ทันทีโดยไม่ต้องรอให้ประจำเดือนหมด
-
Q: ขั้นตอนการใช้เครื่องตรวจภายในผู้หญิงใช้เวลานานแค่ไหน ?
A: กระบวนการตรวจภายในโดยทั่วไปใช้เวลาเพียง 5-10 นาทีเท่านั้น หากผู้รับบริการทำใจให้สบาย ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ และไม่เกร็งหน้าท้อง การตรวจจะผ่านไปอย่างรวดเร็วและราบรื่น ไม่เสียเวลาอย่างที่คิด หรือหากมีอัลตราซาวด์จะใช้เวลา 15 นาที
ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย
บทความทางการแพทย์ศูนย์สุขภาพสตรี
